İslami isimler
Sahabe isimleri
51 isim
İslam tarihi ve geleneğiyle bağlantılı 51 isim. Bu bağlantı ismi anlatır, ismi taşıyan kişinin inancını değil. Ayrıca bkz. tüm İslami isimler.
| İsim | Arapça | Bilinen yönü |
|---|---|---|
| Hz. Ebû Bekir es-Sıddîk | أبو بكر | Muhammed'in yakın arkadaşlarından biri ve ilk halifedir. |
| Hz. Ömer bin Hattab | عمر | İkinci halife olarak görev yapmıştır. |
| Hz. Osman bin Affan | عثمان | Üçüncü halifedir ve Kur'an nüshalarının çoğaltılmasıyla bilinir. |
| Hz. Ali bin Ebû Talib | علي | Muhammed'in kuzeni ve damadı olan Ali, dördüncü halifedir. |
| Hz. Talha bin Ubeydullah | طلحة | İlk Müslümanlar arasında yer almış ve Uhud Savaşı'na katılmıştır. |
| Hz. Zübeyr bin Avvam | الزبير | Muhammed'in halasının oğlu olan Zübeyr, ilk Müslümanlar arasında yer almıştır. |
| Hz. Abdurrahman bin Avf | عبد الرحمن | Mekke'den Medine'ye hicret eden ve ticaretle uğraşan sahâbîlerdendir. |
| Hz. Sa'd bin Ebû Vakkas | سعد | İlk Müslümanlardan olup Kadisiye Savaşı'nda komutanlık yapmıştır. |
| Hz. Said bin Zeyd | سعيد | İlk Müslümanlardan olup aşere-i mübeşşere arasında sayılır. |
| Hz. Bilal-i Habeşi | بلال | Muhammed'in müezzinlerinden biri olarak bilinir. |
| Hz. Selman-ı Farisi | سلمان | İran kökenli bir sahâbî olup Hendek Savaşı'nda hendek kazılması önerisiyle bilinir. |
| Hz. Muaz bin Cebel | معاذ | Muhammed tarafından Yemen'e dinî öğretim ve idari görevler için gönderilmiştir. |
| Hz. Enes bin Malik | أنس | Genç yaşta Muhammed'in hizmetinde bulunmuş ve çok sayıda hadis rivayet etmiştir. |
| Hz. Halid bin Velid | خالد | Muhammed döneminde ve ilk halifeler zamanında askerî komutanlık yapmıştır. |
| Hz. Hamza bin Abdülmuttalib | حمزة | Muhammed'in amcasıdır ve Uhud Savaşı'nda hayatını kaybetmiştir. |
| Hz. Ammar bin Yasir | عمار | İlk Müslümanlardan olup Sıffin Savaşı'nda Ali'nin tarafında savaşırken hayatını kaybetmiştir. |
| Hz. Yasir bin Amir | ياسر | Ammar'ın babasıdır ve Mekke'de ilk Müslümanlara yönelik işkenceler sırasında hayatını kaybetmiştir. |
| Hz. Abdullah bin Mesud | عبد الله | Kur'an okuyuşu ve öğretimiyle tanınan ilk Müslümanlardandır. |
| Hz. Abbas bin Abdülmuttalib | عباس | Muhammed'in amcası ve Abbasi hanedanının adını aldığı kişidir. |
| Hz. Cafer bin Ebû Talib | جعفر | Habeşistan'a hicret eden Müslümanlar arasında yer almış ve Mute Savaşı'nda hayatını kaybetmiştir. |
| Hz. Akil bin Ebû Talib | عقيل | Ali'nin ağabeyi ve Muhammed'in kuzeni olup soy bilgisiyle tanınmıştır. |
| Hz. Hasan bin Ali | حسن | Ali ile Fatıma'nın oğlu ve Muhammed'in torunudur. |
| Hz. Hüseyin bin Ali | حسين | Muhammed'in torunudur ve Kerbela'da hayatını kaybetmiştir. |
| Hz. Zeyd bin Harise | زيد | Kur'an'da adı açıkça geçen sahâbîdir ve Mute Savaşı'nda komutanlık yapmıştır. |
| Hz. Üsame bin Zeyd | أسامة | Zeyd bin Harise'nin oğludur ve Muhammed tarafından genç yaşta bir ordunun komutanlığına atanmıştır. |
| Hz. Musab bin Umeyr | مصعب | Hicretten önce Medine'de İslam'ı öğretmekle görevlendirilmiş ve Uhud'da hayatını kaybetmiştir. |
| Hz. Suheyb-i Rumi | صهيب | İlk Müslümanlardan olup Ömer'in ölümünün ardından halife seçimi sırasında namazları yönetmiştir. |
| Hz. Habbab bin Eret | خباب | Mekke'deki ilk Müslümanlardan olup demircilikle uğraşmıştır. |
| Hz. Huzeyfe bin Yeman | حذيفة | Hendek Savaşı sırasında karşı tarafın durumunu öğrenmekle görevlendirilmiştir. |
| Hz. Mikdad bin Amr | المقداد | İlk Müslümanlardan olup Bedir Savaşı'na katılmıştır. |
| Hz. Übey bin Kâ'b | أبي | Vahiy kâtiplerinden biri olup Kur'an okuyuşuyla tanınmıştır. |
| Hz. Ubade bin Samit | عبادة | Akabe biatlarına katılan Medineli sahâbîlerdendir. |
| Hz. Üseyd bin Hudayr | أسيد | Medine'deki Evs kabilesinin önde gelenlerinden olup İkinci Akabe Biatı'na katılmıştır. |
| Hz. Bera bin Azib | البراء | Medineli bir sahâbî olup Muhammed'den hadisler rivayet etmiştir. |
| Hz. Beşir bin Sa'd | بشير | Medineli sahâbîlerden olup Numan bin Beşir'in babasıdır. |
| Hz. Sabit bin Kays | ثابت | Muhammed'in huzurunda heyetlere hitap eden hatiplerden biri olarak bilinir. |
| Hz. Sehl bin Sa'd | سهل | Medineli bir sahâbî olup Muhammed'den hadisler rivayet etmiştir. |
| Hz. Temim ed-Dari | تميم | Filistin kökenli bir sahâbî olup hadis rivayetleriyle tanınmıştır. |
| Hz. Cerir bin Abdullah | جرير | Becile kabilesinin önde gelenlerinden olup Muhammed'in hayatının son döneminde Müslüman olmuştur. |
| Hz. Adiy bin Hatem | عدي | Tay kabilesinin önde gelenlerinden olup Hatem et-Tai'nin oğludur. |
| Hz. İmran bin Husayn | عمران | Basra'ya yerleşen ve hadis rivayet eden sahâbîlerdendir. |
| Hz. Ukbe bin Amir | عقبة | Hadis rivayet etmiş ve Emeviler döneminde Mısır valiliği yapmıştır. |
Sahabe isimleri: liste ve anlamları
- Ömer♂Yaşam, ömür
- Ali♂Yüksek, yüce, üstün
- Hamza♂Aslan
- Hüseyin♂Küçük güzel
- Hasan♂Güzel, iyi, hoş olan
- Osman♂Geleneksel sözlük anlamıyla toy kuşu yavrusu
- Abdullah♂Allah'ın kulu
- Enes♂Yakınlık, dostluk, içten alışkanlık
- Talha♂Bir tür dikenli ağaç, akasya
- Berra♀İyilik sahibi, erdemli
- Bilal♂Islaklık
- Abdurrahman♂Rahman'ın, sonsuz merhamet sahibinin kulu
- Ebubekir♂Genç devenin babası
- Musab♂Çetin
- Zeyd♂Artış, çoğalma ve gelişme
- Huzeyfe♂Küçük parça
- Halit♂Kalıcı, sürekli
- Muaz♂Korunan, sığınmaya alınmış
- Yasir♂Kolaylık sağlayan
- Sait♂Mutlu, bahtı açık
- Selman♂Esen, sağlam, zarar görmemiş
- İmran♂Mamurluk, bayındırlık
- Cafer♂Akarsu, küçük ırmak
- Said♂Mutlu, bahtı açık
- Ammar♂İmar eden
- Musap♂Çetin
- Yaser♂Kolaylık içinde olan
- Bera♂Arınmışlık
- Abbas♂Sert bakışlı
- Amar♂İmar eden
- Sabit♂Yerleşik, kalıcı ve değişmeden duran
- Beşir♂Müjde veren
- Zübeyir♂Küçük, sağlam taş
- Akil♂Akıllı, anlayışlı, sağduyulu
- Halid♂Kalıcı, sürekli
- Mikdat♂Kesip biçen
- Saad♂Mutluluk
- Üsame♂Aslan
- Abdurahman♂Rahman'ın, sonsuz merhamet sahibinin kulu
- Hassan♂Güzel, iyi, hoş olan
- Sad♂Mutluluk, uğur
- Suheyp♂Kızılımsı, kızıl saçlı
- Adiy♂Koşan, atılan
- Cerir♂İp
- Mikdad♂Kesip biçen
- Sehl♂Kolay
- Suheyb♂Kızılımsı, kızıl saçlı
- Temim♂Eksiksiz, tam
- Übey♂Küçük baba
- Ukbe♂Dik yokuş
- Zübeyr♂Küçük güçlü kimse
Rehber
Sahabe adlarında anlam, künye ve tarihsel bağ
Sahabe isimleri koleksiyonu, İslam tarihindeki kişilerin taşıdığı 57 adı bir araya getirir. Sahabe isimleri ve anlamları araştırılırken adın sözlük açıklaması, künye biçimi ve tarihsel bağlantısı ayrı ayrı ele alınmalıdır; bu bilgiler adı bugün taşıyan kişinin inancını veya mezhebini göstermez.
-
Kategori adı bir tarihsel bağ anlatır
Bir adın bu koleksiyonda bulunması, adla ilişkili tarihsel kullanımı gösterir. Aynı adı taşıyan herkese ortak bir dini veya kültürel kimlik yüklemez.
-
Her açıklama aynı türden değildir
Ömer için “yaşam, ömür; uzun yaşama dileği” açıklaması verilir. Ebubekir maddesinde ise anlamın yanında bir künye bilgisi de bulunur.
-
Koleksiyon sayısı sıralama değildir
57 sayısı bu sayfanın kapsamını belirtir. Adların kullanım sıklığı, tarihsel önemi veya belirli bir gruptaki yaygınlığı hakkında sonuç vermez.
Anlamı, adı taşıyan kişiye yüklemeden okuyun
Ali için verilen “yüksek, yüce, üstün” ve Hamza için verilen “aslan; güç ve sertlik çağrışımlı ad” açıklamaları adların anlam alanını anlatır. Bu ifadeler, o adları taşıyan kişilerin üstün, güçlü veya sert olduğu sonucunu doğurmaz. Aynı ayrım Enes adının “yakınlık, dostluk, içten alışkanlık” açıklaması için de geçerlidir. Sahabe isimlerini karşılaştırırken sözcük anlamını bir beklentiye dönüştürmeden not etmek yararlıdır. Böylece hem adın dilsel açıklaması korunur hem de kişinin kendine özgü hayatı ve özellikleri hakkında varsayım yapılmaz. Tarihsel bir adla kurulan kişisel bağın, başkalarının kimliğini tanımlayan bir etiket haline gelmesi gerekmez.
Künye ve geleneksel açıklama ifadelerini koruyun
Ebubekir maddesindeki açıklama “genç devenin babası; Ebû Bekir künyesi”dir. Burada künye bilgisini atlayıp yalnızca kısa anlamı aktarmak, açıklamanın önemli bir parçasını eksiltir. Osman için verilen “geleneksel sözlük anlamıyla toy kuşu yavrusu” ifadesinde de “geleneksel sözlük anlamıyla” nitelemesi korunmalıdır. Buna karşılık Talha “bir tür dikenli ağaç, akasya” açıklamasıyla sunulur. Bu örnekleri aynı kalıba sokmak yerine her maddenin kullandığı ifadeyi kendi bağlamında okumak daha yararlıdır. Bir karşılaştırma notu hazırlıyorsanız ad, açıklama ve açıklamanın türü için ayrı alanlar ayırabilirsiniz. Böylece tarihsel kullanım ile sözcük anlamı birbirine karışmaz.
Kız ve erkek adı aramalarını doğru bölümlere yöneltin
“Sahabe isimleri erkek” araması yapanlar koleksiyondaki erkek adlarını kendi maddelerinden inceleyebilir. “Sahabe isimleri kız” aramasıyla gelenler için bu sayfadaki Berra örneği “iyilik sahibi, erdemli” açıklamasıyla yer alır; bu anlam, adı taşıyan kişinin karakterine ilişkin bir yargı değildir. Daha geniş bir kız adı karşılaştırması için kız bebek isimleri, farklı tarihsel ve kültürel bağlantılar için geleneğe göre isimler bölümünden ilerleyebilirsiniz. Arama ifadesi ile koleksiyon kapsamı her zaman birebir örtüşmeyebilir. Bu yüzden başlığın yanında her adın kendi bilgisini okumak, aradığınız ad grubuna ulaşmanın ve kategorinin ne anlattığını anlamanın daha açık bir yoludur.
Sahabe adlarını araştırırken
- Künye bilgisini kısa anlamdan ayrı not edin.
- Geleneksel açıklamalardaki nitelemeleri alıntılarken çıkarmayın.
- Kız ve erkek adlarını her maddenin kendi bilgisine göre karşılaştırın.
- Adın tarihsel bağından günümüzdeki kişinin mezhebi veya inancı hakkında çıkarım yapmayın.
- Anlamı belirsiz açıklamaları kesin bilgi gibi paylaşmayın.
Sık sorulan sorular
Sahabe isimleri yalnızca Arapça kökenli adlardan mı oluşur?
Kategori tarihsel bağlantıyı anlatır; tek başına köken bilgisi değildir. Örneğin bu koleksiyondaki Eyüp için İbranice ve Arapça bağlantıları verilir.
Hasan ve Hüseyin aynı açıklamayla mı yer alıyor?
Hasan “güzel, iyi, hoş olan”, Hüseyin ise “küçük güzel; sevimli olan” açıklamasıyla sunulur. Karşılaştırırken her adın kendi ifadesini koruyun.
Abdullah adının anlamı nedir?
Abdullah için “Allah'ın kulu” anlamı verilir. Bu, adın anlamıdır; adı taşıyan kişinin inancına ilişkin bir tespit değildir.
Bu liste adların Türkiye'deki yaygınlığını gösterir mi?
Hayır. Koleksiyonda bulunmak tarihsel bağla ilgilidir; ulusal kullanım sıklığı için kapsamı ve yılı belirtilmiş resmî veriler gerekir.