İslami isimler
Sahabiye isimleri
23 isim
İslam tarihi ve geleneğiyle bağlantılı 23 isim. Bu bağlantı ismi anlatır, ismi taşıyan kişinin inancını değil. Ayrıca bkz. tüm İslami isimler.
| İsim | Arapça | Bilinen yönü |
|---|---|---|
| Hatice bint Huveylid | خديجة بنت خويلد | Hz. Muhammed’in ilk eşi; ticaretle uğraşıyordu. |
| Sevde bint Zem'a | سودة بنت زمعة | Hz. Muhammed’in eşlerinden biri. |
| Âişe bint Ebû Bekir | عائشة بنت أبي بكر | Hz. Muhammed’in eşi; çok sayıda hadis nakletti. |
| Hafsa bint Ömer | حفصة بنت عمر | Hz. Muhammed’in eşi; ilk Kur’an derlemesinin sahifeleri onun yanında korundu. |
| Zeynep bint Huzeyme | زينب بنت خزيمة | Hz. Muhammed’in eşi; yoksullara yardımlarıyla tanındı. |
| Ümmü Seleme | أم سلمة | Hz. Muhammed’in eşi ve hadis ravisi. |
| Zeynep bint Cahş | زينب بنت جحش | Hz. Muhammed’in kuzeni ve eşi. |
| Cüveyriye bint Hâris | جويرية بنت الحارث | Benî Mustalik kabilesinden; Hz. Muhammed’in eşlerinden biri. |
| Ümmü Habibe | أم حبيبة | Habeşistan’a hicret etti; daha sonra Hz. Muhammed ile evlendi. |
| Safiye bint Huyey | صفية بنت حيي | Benî Nadîr kökenli; Hz. Muhammed’in eşlerinden biri. |
| Meymune bint Hâris | ميمونة بنت الحارث | Hz. Muhammed’in eşi ve hadis ravisi. |
| Fâtıma bint Muhammed | فاطمة بنت محمد | Hz. Muhammed’in kızı; Ali’nin eşi, Hasan ve Hüseyin’in annesi. |
| Zeynep bint Muhammed | زينب بنت محمد | Hz. Muhammed’in kızı; Ebü’l-Âs bin Rebî‘in eşi. |
| Rukiye bint Muhammed | رقية بنت محمد | Hz. Muhammed’in kızı; Osman ile evlendi ve Habeşistan’a hicret etti. |
| Ümmü Gülsüm bint Muhammed | أم كلثوم بنت محمد | Hz. Muhammed’in kızı; Rukiye’nin ölümünden sonra Osman ile evlendi. |
| Esmâ bint Ebû Bekir | أسماء بنت أبي بكر | Ebû Bekir’in kızı; Medine’ye hicret hazırlıklarına yardım etti. |
| Esmâ bint Umeys | أسماء بنت عميس | Habeşistan’a ve Medine’ye hicret etti; hadis nakletti. |
| Sümeyye bint Hubbât | سمية بنت خياط | Ammâr bin Yâsir’in annesi; Mekke’de uğradığı işkence sonucu öldürüldü. |
| Rüfeyde el-Eslemiyye | رفيدة الأسلمية | Medine’de yaralıların bakımıyla ilgili rivayetlerde anılır. |
| Nesibe bint Kâ‘b | نسيبة بنت كعب | Ümmü Umâre künyesiyle bilinir; Uhud Savaşı’na katıldı. |
| Ümmü Süleym | أم سليم | Enes bin Mâlik’in annesi; Medineli sahâbîlerden biri. |
| Şifâ bint Abdullah | الشفاء بنت عبد الله | Okuma yazma bilmesi ve Hafsa’ya yazı öğretmesiyle anılır. |
| Ümmü Eymen | بركة | Hz. Muhammed’in çocukluğunda bakımına katıldı; Üsâme bin Zeyd’in annesi. |
| Fâtıma bint Esed | فاطمة بنت أسد | Ali’nin annesi; Hz. Muhammed’in çocukluğunu geçirdiği ailede yer aldı. |
| Lübâbe bint Hâris | لبابة بنت الحارث | Ümmü Fazl künyesiyle bilinir; Abbas’ın eşi ve Abdullah bin Abbas’ın annesi. |
| Âtike bint Zeyd | عاتكة بنت زيد | Şiirleriyle tanınan sahâbî; Ömer bin Hattâb ile evlendi. |
| Havle bint Sa‘lebe | خولة بنت ثعلبة | Evliliğiyle ilgili başvurusu Mücâdele suresinin başlangıcıyla ilişkilendirilir. |
| Hansâ | الخنساء | Özellikle kardeşleri için yazdığı ağıtlarla tanınan Arap şair. |
| Dürre bint Ebû Leheb | درة بنت أبي لهب | Ebû Leheb’in kızı; Müslüman oldu ve Medine’ye hicret etti. |
| Ümeyme bint Rukayka | أميمة بنت رقيقة | Kadınların Hz. Muhammed’e biatı hakkında hadis nakletti. |
Sahabiye isimleri: liste ve anlamları
- Zeynep♀Güzel kokulu, çiçekli bir ağaç
- Ayşe♀Yaşayan, hayat süren kadın
- Fatma♀Çocuğunu sütten kesen kadın
- Hatice♀Vaktinden önce doğmuş kız çocuğu
- Esma♀Adlar, isimler
- Sümeyye♀Sümeyye bint Hubbât'ın adı
- Hafsa♀Dişi aslan yavrusu
- Rümeysa♀Gözle ilgili betimleyici eski Arapça ad
- Rukiye♀Yükseliş
- Fatıma♀Çocuğunu sütten kesen kadın
- Ümmügülsüm♀Gülsüm'ün annesi
- Zeyneb♀Güzel kokulu, çiçekli bir ağaç
- Sevde♀Esmer, koyu tenli
- Şifa♀İyileşme, sağlığa kavuşma
- Safiye♀Saf, duru
- Nesibe♀Soylu, iyi bir soydan gelen
- Atike♀Soylu, seçkin
- Aişe♀Yaşayan, hayat süren kadın
- Dürre♀İnci tanesi
- Hansa♀Burnu kalkık
- Havle♀Dişi ceylan
- Meymune♀Uğurlu, hayırlı, kutlu
- Ümeyme♀Küçük anne
Rehber
Sahabiye adlarını anlam ayrıntılarını koruyarak inceleyin
Sahabiye isimleri koleksiyonu, İslam tarihindeki kadınların taşıdığı 23 adı bir araya getirir. Sahabiye isimleri ve anlamları okunurken tarihsel bağ ile sözcük açıklamasını ayırmak, hem benzer yazılışları hem de farklı açıklama türlerini daha rahat karşılaştırmanızı sağlar.
-
Tarihsel etiket kişiyi tanımlamaz
Sahabiye başlığı adın tarihsel bağlantısını anlatır. Bu adları bugün taşıyan kişilerin dini, mezhebi, etnik kökeni veya karakteri hakkında bilgi vermez.
-
Yakın yazılışları ayrı inceleyin
Fatma ve Fatıma; Zeynep ve Zeyneb koleksiyonda kendi yazılışlarıyla yer alır. Anlamları karşılaştırırken hangi maddeyi okuduğunuzu korumak önemlidir.
-
Betimleme bugünün kişisine ait değildir
Hatice veya Sevde gibi adların açıklamalarındaki betimleyici ifadeler adın anlamıyla ilgilidir. Bunlar adı taşıyan kişinin doğumu ya da görünüşü hakkında bilgi sayılmaz.
Benzer adlarda yazılışı ve açıklamayı birlikte tutun
Fatma ve Fatıma için verilen açıklama “çocuğunu sütten kesen kadın”dır. Anlam açıklaması ortak olsa da tercih ettiğiniz yazılışı kendi maddesiyle birlikte incelemek, notlarınızın açık kalmasını sağlar. Zeynep ve Zeyneb için de “güzel kokulu, çiçekli bir ağaç” açıklaması verilir; yazılış farkını anlam farkı varmış gibi yorumlamamak gerekir. Adları sesli karşılaştırmak istediğinizde telaffuz rehberi üzerinden ilerleyebilirsiniz. Bir aile konuşmasında veya araştırma notunda yalnızca adı değil, okuduğunuz tam yazılışı da kaydetmek yararlıdır. Böylece birbirine yakın biçimleri fark etmeden birleştirmemiş olur, yeniden incelemek istediğiniz maddeye daha kolay dönersiniz.
Betimleyici anlamları kişisel bilgi gibi okumayın
Ayşe “yaşayan, hayat süren kadın”, Hatice “vaktinden önce doğmuş kız çocuğu”, Sevde ise “esmer, koyu tenli” açıklamasıyla yer alır. Bu ifadeler adların sözlük anlamını veya açıklamasını sunar; adı taşıyan kişinin sağlık durumunu, doğum öyküsünü ya da ten rengini bildirmez. Özellikle betimleyici açıklamalar, gündelik konuşmada kişiye yöneltilen bir tanıma kolayca dönüşebilir. Adın anlamını paylaşırken cümleyi “Bu ad için verilen açıklama…” diye kurmak ayrımı görünür kılar. Böyle bir okuma, tarihsel sözcük bilgisini korurken yaşayan kişilerin görünüşleri ve yaşamları hakkında gereksiz varsayımlar üretmeyi önler. Anlam, bir kişinin biyografisinin özeti değildir.
Koleksiyonun kapsamına göre arama yolunu seçin
“Sahabiye isimleri kız” araması, bu koleksiyonun kadın adlarına odaklanan kapsamıyla örtüşür. “Sahabiye isimleri erkek” araması yapanların ise erkek adlarını erkek bebek isimleri bölümünden araştırması daha uygundur. Bu sayfada Esma “adlar, isimler”, Hafsa “dişi aslan yavrusu” açıklamasıyla incelenebilir. Aynı tarihsel başlık altında yer almaları, bu adların anlamlarının da aynı türden olduğunu göstermez. Birinde doğrudan bir sözcük açıklaması, diğerinde hayvanla ilgili bir anlam bulunabilir. Seçtiğiniz adları karşılaştırırken tarihsel bağ, anlam ve yazılış için ayrı notlar tutmak, yalnızca kategori başlığı üzerinden karar vermekten daha ayrıntılı bir okuma sağlar.
Anlam ayrıntılarını korumak için
- Fatma–Fatıma ve Zeynep–Zeyneb biçimlerini tam yazılışlarıyla kaydedin.
- Betimleyici anlamları adı taşıyan kişinin özellikleri gibi aktarmayın.
- Künye içeren açıklamalarda künye bilgisini atlamayın.
- Tarihsel kişiye gönderme yapan açıklamalara yeni sözlük anlamları eklemeyin.
- Belirsiz anlamları kesinleştirmeyin; kaynakların farklı açıklamalar verdiği kayıtları bu farklılıkları dikkate alarak değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Sümeyye adının açıklaması nedir?
Bu koleksiyonda “Sümeyye bint Hubbât'ın adı” açıklaması verilir. Bu tarihsel gönderme yerine kaynaklarda yer almayan başka bir anlam koymamak gerekir.
Ümmügülsüm nasıl açıklanıyor?
Ümmügülsüm, “Gülsüm'ün annesi; dolgun yanaklıya ilişkin künye” açıklamasıyla yer alır. Künye bilgisi, açıklamanın bir parçasıdır.
Rümeysa için hangi anlam veriliyor?
Verilen açıklama “gözle ilgili betimleyici eski Arapça ad”dır. Bu ifadeyi adı taşıyan kişinin gözleri hakkında bir betimleme olarak okumayın.
Şifa adını taşımak sağlıkla ilgili bir sonuç doğurur mu?
Şifa için “iyileşme, sağlığa kavuşma; derman” anlamı verilir. Bir adın anlamı kişinin sağlığı veya geleceği hakkında güvence oluşturmaz.